Syrop glukozowo-fruktozowy – jaki ma wpływ na zdrowie naszych dzieci?

Udostępnij artykuł
2020-01-07 |
Wydaje Ci się, że jeśli nie dajesz słodyczy swojemu dziecku, to chronisz je przed nadmiernym spożyciem cukru? Nic bardziej mylnego. Cukier w postaci syropu glukozowo-fruktozowego jest jeszcze bardziej niekorzystny dla zdrowia niż „biały cukier” i ukrywa się w wielu produktach spożywczych, które z reguły uznaje się za zdrowe. Zdarza się, że syrop glukozowo-fruktozowy znajduje się w składzie suplementów diety dla dzieci, dlatego należy uważnie czytać skład nie tylko żywności pochodzącej ze sklepowych, ale też z aptecznych półek.

Spis treści:
1. Syrop glukozowo-fruktozowy co to jest?
      ●       Syrop glukozowo-fruktozowy – skład
      ●       Jak produkowany jest syrop glukozowo-fruktozowy?
2. Gdzie znajdziemy syrop glukozowo-fruktozowy?
3. Fruktoza – dobry czy zły cukier?
4. Syrop glukozowo-fruktozowy a syrop glukozowy – jaka jest różnica?
5. Wpływ syropu glukozowo-fruktozowego na zdrowie dziecka
      ●       Problemy z koncentracją uwagi
      ●       Nadpobudliwość i ADHD
      ●       Obniżenie odporności
      ●       Próchnica zębów
6. Syrop glukozowo-fruktozowy a epidemia otyłości
7. Syrop glukozowo-fruktozowy – jak wyeliminować z diety
 
Syrop glukozowo-fruktozowy - co to jest?

Syrop glukozowo-fruktozowy symbolu „E" nie posiada, chociaż jest bardzo częstym składnikiem stosowanym w żywności. Od sacharozy różni się tym, że zawiera wolną fruktozę i wolną sacharozę w różnych proporcjach. Jest on rodzajem syropu wysokofruktozowego, który na etykietach produktów może również ukrywać się pod określeniami: „syrop kukurydziany" i „HFCS". Syropy wysokofruktozowe zawierają różną ilość glukozy i fruktozy, a stosunek tych cukrów w produkcie determinuje nazwę syropu (glukozowo-fruktozowy lub fruktozowo-glukozowy).
 
●       Syrop glukozowo-fruktozowy – skład
 
Syrop glukozowo-fruktozowy podobnie, jak wspomniano wyżej składa się z glukozy i fruktozy. Najpopularniejszy jest HFCS-42 (zawiera 42% fruktozy) stosowany m.in. do produkcji dżemów, wsadów owocowych, owoców kandyzowanych, zup, ketchupów i wyrobów piekarniczych. Jest także często stosowany w przemyśle mleczarskim – do produkcji napojów fermentowanych, serków homogenizowanych, deserów mlecznych i lodów. HFCS-55 (zawiera 52% fruktozy) stosowany jest głównie do słodzenia napojów owocowych oraz innych napojów gazowanych i niegazowanych.
 
●       Syrop glukozowo-fruktozowy - produkcja
 
Jak produkowany jest syrop glukozowo-fruktozowy? Otrzymuje się go w wyniku hydrolizy enzymatycznej lub kwasowej skrobi. Początkowo wytwarzano go ze skrobi ziemniaczanej lub pszennej, obecnie powstaje on przede wszystkim ze skrobi kukurydzianej.
Podobnym produktem pod względem fizycznym jest cukier inwertowany, który wytwarzany jest z sacharozy. Na czym polega różnica między cukrem inwertowanym a syropem glukozowo fruktozowym? Różnią się procesem powstawania oraz proporcją glukozy do fruktozy (w cukrze inwertowanym wynosi ona 1:1).
 
Gdzie znajdziemy syrop glukozowo-fruktozowy?
 
Syrop glukozowo-fruktozowy należy do grupy tzw. cukrów dodanych, czyli cukrów dodawanych w procesie produkcji żywności. Do cukrów dodanych zalicza się również sacharozę czyli cukier stołowy. Cukry dodane znajdują się w większości przetworzonych produktów spożywczych. Nic więc dziwnego, że syrop glukozowo-fruktozowy można znaleźć prawie we wszystkich przetworzonych produktach spożywczych, nawet mięsnych, np. w słodkich napojach, wodach smakowych, jogurtach owocowych, lodach, słodyczach, wędlinach.
 
Swoją ogromną popularność w przemyśle spożywczym syrop glukozowo-fruktozowy zawdzięcza temu, że:
●  jest tani,
●  ma płynną konsystencję, która zapewnia łatwe dozowanie podczas produkcji żywności,
●  ma wyższy stopień słodkości niż sacharoza,
●  nie ma tendencji do krystalizowania,
● dodanie go do owocowych napojów sprawia, że smak i zapach jest bardziej wyczuwalny, orzeźwiający i trwały,
●  ma właściwości wiążące, wypełniające, a także sklejające,
●  jest dobrym stabilizatorem smaku i zapachu,
●  uwydatnia naturalne właściwości kolorystyczne produktu,
●  podkreśla aromat produktów spożywczych.
 
Wszystko to wpływa na uzyskanie efektu końcowego, atrakcyjnego dla konsumenta - większą atrakcyjność sensoryczną, a co za tym idzie wzrost sprzedaży i zyski dla producenta.
Oprócz dość oczywistego dodawania syropu glukozowo-fruktozowego do produktów spożywczych, pojawia się on w suplementach diety, również tych przeznaczonych dla dzieci. Trochę mija się to z celem stosowania suplementów, które powinny wspierać codzienną dietę dostarczając wartościowych składników, a nie dodatkową porcję cukru. Dlatego należy uważnie czytać skład nie tylko żywności pochodzącej ze sklepowych półek, ale też tej z apteki. Suplementy diety Marsjanki Futura nie zawierają syropu glukozowo-fruktozowego, a słodki smak zawdzięczają bezpiecznym substancjom słodzącym, takim jak zagęszczone przeciery owocowe czy sorbitol.
 
Syrop glukozowo-fruktozowy a syrop glukozowy – jaka jest różnica?
 
Główna różnica między syropem glukozowo-fruktozowym a syropem glukozowym polega na tym, że ten pierwszy składa się w dużej mierze z wolnej fruktozy, a w drugim fruktoza nie występuje. Obecność fruktozy wpływa na to, że syrop glukozowo-fruktozowy jest bardziej szkodliwy. Syrop glukozowy to zagęszczony roztwór glukozy i niskocząsteczkowych wielocukrów (głównie maltozy). W takim syropie udział „czystej” glukozy wynosi nawet 90%, pozostałą część stanowią inne cukry. W syropie glukozowo-fruktozowym natomiast udział fruktozy wynosi 42% lub 52%. Fruktoza ulega metabolizmowi znacznie szybciej niż glukoza. „Zalanie” wątroby fruktozą może skutkować szybką syntezą kwasów tłuszczowych i wydzielaniem lipoprotein, czyli produkcją tkanki tłuszczowej w organizmie. Duże ilości fruktozy wiążą się z podwyższeniem triacylogliceroli we krwi, co powoduje spadek wrażliwości organizmu na leptynę ‐ hormon sytości.
 
Wpływ syropu glukozowo-fruktozowego na zdrowie dziecka
 
Według licznych badań nadmierne spożywanie cukrów dodanych ma wpływ na występowanie nadwagi i otyłości, insulinooporności, cukrzycy, zespołu metabolicznego, chorób wątroby, nowotworów i próchnicy zębów. Jest to wina zwiększonego spożycia cukrów prostych (pochodzących głównie ze słodyczy, napojów i żywności wysokoprzetworzonej, w której składzie najczęściej występuje syrop glukozowo-fruktozowy) kosztem podaży wartościowych węglowodanów złożonych będących źródłem błonnika. Jednak liczne powikłania spowodowane nadmiernym spożyciem fruktozy, to nie tylko dolegliwości typowo fizyczne, ale również zaburzenia psychoruchowe.
 
●       Problemy z koncentracją
 
Oprócz tego, że słodkie produkty przyczyniają się do otyłości, to mogą jeszcze zaburzać rozwój poznawczy dziecka, powodując u niego rozkojarzenie, a także utratę motywacji. Przyczyną są częste wahania insuliny we krwi u dzieci, które często otrzymują żywność zawierającą duże ilości cukru. Terapeuci dziecięcy zauważają, że dzieci, którym często podsuwa się słodkie przekąski, mają trudności w skupieniu uwagi na zadaniach wymagających koncentracji i cierpią na wyraźny wewnętrzny niepokój. Spożywanie słodyczy działa na takie dzieci uspokajająco. Trudności pojawiają się wtedy, gdy dziecko „uzależnione od cukru” idzie do szkoły. Tacy uczniowie często nie są w stanie skupić uwagi na lekcji. Nauczyciele zauważają coraz więcej przypadków dzieci nadpobudliwych i rozkojarzonych.
 
●       Nadpobudliwość i ADHD
 
Cukier podejrzewa się również o zaostrzanie objawów ADHD. Według wyników badań, spożywanie produktów o wysokim indeksie glikemicznym, czyli również takich, które zawierają duże ilości syropu glukozowo-fruktozowego, może nasilać objawy nadpobudliwości u dzieci. Dlaczego tak się dzieje? Mózg człowieka do prawidłowego funkcjonowania potrzebuje „paliwa”, którym jest glukoza, zużywana w ilości około 130 g/dzień. Cukry dodane, czyli głównie syrop glukozowo-fruktozowy, są łatwo przyswajalnym źródłem energii dla mózgu. Ale niekoniecznie bezpiecznym! Cukier spożywany w niemal czystej postaci (sacharoza dodawana do herbaty czy syrop glukozowo-fruktozowy w słodkich napojach), dostarcza dużą dawkę energii, która szybko jest wykorzystywana przez mózg. Wraz ze wzrostem stężenia glukozy we krwi, wzrasta też wydzielanie insuliny, co w konsekwencji prowadzi do szybszego obniżenia stężenia glukozy oraz nagłego spadku pobudzenia i większej chęci na słodkie przekąski. Badania wykazały, że u dzieci z ADHD występuje niższy poziom glukozy we krwi niż u dzieci zdrowych. Stwierdzono też, że częściej dochodzi u nich do hipoglikemii - szybkiego spadku poziomu glukozy. Do objawów hipoglikemii zaliczane są m.in. zaburzenia koncentracji, rozdrażnienie, a czasami nawet agresja, a więc symptomy, które są również charakterystyczne dla zespołu nadpobudliwości psychoruchowej.
 
●       Obniżenie odporności
 
Spożywanie dużych ilości syropu glukozowo-fruktozowego indukuje stan zapalny w organizmie. Oznacza to większą podatność dziecka na infekcje, a w przyszłości również zwiększone ryzyko miażdżycy, udaru czy zawału serca. Dzieci spożywające cukier w nadmiarze są albo widocznie otyłe albo mają normalną wagę – nie ma reguły. Te chudsze zazwyczaj są niejadkami, które akceptują wyłącznie słodkie pokarmy, te drugie lubią jeść wszystko, a zwłaszcza fast-food i słodycze pełne syropu glukozowo-fruktozowego i tłuszczów trans. W obu przypadkach rozwój dzieci może być zaburzony - nie otrzymują wraz z dietą odpowiedniej ilości witamin i składników mineralnych, które są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania odporności dziecka. W rezultacie u dzieci spożywających duże ilości cukru, najczęściej w postaci syropu glukozowo-fruktozowego dodawanego do żywności przetworzonej, częściej stwierdza się infekcje, osłabienie i różnego rodzaju dolegliwości przewlekłe. Rozwiązaniem jest gruntowna i świadoma zmiana jadłospisu.
 
●       Próchnica zębów
 
Syrop glukozowo-fruktozowy może mieć również wpływ na powstawanie próchnicy zębów u dzieci. Próchnica oraz związana z nią przedwczesna utrata zębów znacznie częściej obserwowana jest u dzieci, które kilka razy dziennie spożywają słodycze i napoje słodzone niż u tych, które tego typu produkty spożywają rzadko. Obecność węglowodanów łatwoprzyswajalnych w diecie sprzyja rozwojowi bakterii bytujących na zębach, powodujących fermentację węglowodanów i powstawanie kwasów. Kwasy tworzące się w jamie ustnej pod wpływem cukrów rozpuszczają sole mineralne szkliwa i zębiny, przyczyniając się do powstawania ubytków i obniżenie pH jamy ustnej. Obok zwiększenia podaży fluoru w ramach profilaktyki próchnicy, konieczne jest ograniczenie cukru, słodyczy i słodkich napojów w diecie dziecka.
 
●       Syrop glukozowo-fruktozowy a epidemia otyłości
 
Działanie syropu glukozowo-fruktozowego, na które szczególnie należy zwrócić uwagę to jego wpływ na ciągłe poszerzanie się epidemii otyłości. Ostatnie badania dowodzą, że spożycie napojów słodzonych (w których za słodki smak głównie odpowiada syrop glukozowo-fruktozowy) stanowi istotne źródło kalorii w diecie i w konsekwencji przyczynia się do występowania nadwagi u dzieci i otyłości. Wykazano, że spożycie napojów słodzonych dwukrotnie zwiększa ryzyko nadmiernej masy ciała w porównaniu z ich niskim spożyciem. Gdy do nieprawidłowych zachowań dietetycznych (nadmiar cukru i tłuszczu oraz dodatni bilans energetyczny) dochodzi też niska aktywność fizyczna, glukoza z łatwością przekształca się w tkankę tłuszczową, a jej nadmierne nagromadzenie w organizmie jest punktem wyjścia do rozwoju otyłości oraz innych chorób z nią powiązanych. Nadmierne spożycie syropu glukozowo-fruktozowego wywołuje mechanizmy, które wpływają na powstawanie takich zaburzeń metabolicznych, jak:
●       hipercholesterolemia,
●       zespół metaboliczny,
●       insulinooporność,
●       zwiększone ryzyko stanu zapalnego i upośledzenia funkcji komórek beta trzustki, które są odpowiedzialne za produkcję insuliny.
 
Syrop glukozowo-fruktozowy – jak wyeliminować z diety
 
Według WHO, w celu prewencji otyłości, chorób przewlekłych i próchnicy, należy ograniczyć spożycie cukru dodanego poniżej 10% ogółu energii. To samo stanowisko zajmują też eksperci z krajów europejskich, a także z Polski. American Heart Association proponuje jeszcze mniejsze spożycie cukrów dodanych (około 5% ogółu energii) w celu zapewnienia skutecznej ochrony przed chorobami serca.
Jak zastosować się do zaleceń i na dobre wyeliminować syrop glukozowo-fruktozowy z diety dziecka?
●       Stosować zdrowe zamienniki cukru takie, jak ksylitol – ma on prawie o połowę mniej kalorii, nie powoduje gwałtownego wyrzutu insuliny, a dodatkowo działa przeciwzapalnie i przeciwpróchniczo. Należy jednak uważać na jego potencjalne działanie przeczyszczające. Dlatego najlepiej zacząć od małych dawek.
●       Spożywanie większych ilości owoców ze skórką, bogatych w błonnik, a mniejszych ilości soków owocowych i napojów.
●       Spożywać 5 pełnowartościowych posiłków dziennie, w których znajdą się pełnoziarniste źródła węglowodanów, warzywa oraz białko i zdrowe tłuszcze – unikniemy dzięki temu napadów głodu między posiłkami.
●       Zastąpienie słodyczy zdrowymi przekąskami, np. niesiarkowanymi suszonymi owocami, orzechami, które są kaloryczne, ale dodatkowo zawierają wiele składników odżywczych wspierających zdrowie i odporność dziecka.
●       Wyrobienie u dziecka zdrowych nawyków takich, jak picie wody bez dodatku substancji słodzących.
Powiedzmy sobie to głośno i wyraźnie – syrop glukozowo-fruktozowy nie jest zdrowy i nie ma dla niego miejsca w diecie osoby dorosłej, a tym bardziej dziecka! Syrop glukozowo-fruktozowy przyczynia się do rozwoju nadwagi i otyłości, a tym samym zwiększa ryzyko chorób zależnych od nadmiernej masy ciała. Ponadto syrop glukozowo-fruktozowy podejrzewany jest o wywoływanie nadpobudliwości i ADHD, obniżanie odporności oraz rozwój próchnicy. Suplement dla dzieci powinny wspierać zdrowy wzrost oraz rozwój intelektualny i fizyczny dziecka, a także jego odporność, umieszczenie w nich syropu glukozowo-fruktozowego mogłoby przynieść odwrotny skutek.
 
 
 
Źródła:
  1. Kłosiewicz-Latoszek L., Cybulska B. Cukier a ryzyko otyłości, cukrzycy i chorób sercowo-naczyniowych. Problemy Higieny i Epidemiologii 2011, 92(2): 181-186. http://www.phie.pl/pdf/phe-2011/phe-2011-2-181.pdf
  2. Lesiowska A.: Jak cukier zaburza rozwój poznawczy i emocjonalny dziecka? Fundacja Szczęśliwi bez cukru 2017. [dostęp: 25.07.2019] https://szczesliwibezcukru.pl/cukier-zaburza-rozwoj-poznawczy-emocjonalny-dziecka/
  3. Pacyna S.: Cukier a ADHD, nadpobudliwość. Fundacja Szczęśliwi bez cukru 2017. [dostęp: 25.07.2019] https://szczesliwibezcukru.pl/cukier-a-adhd-nadpobudliwosc/
  4. Jarosz M., Rychlik E., Stoś K., Wierzejska R., Wojtasik A., Charzewska J., Chwojnowska Z.: Normy żywienia dla populacji Polski. Instytut Żywności i Żywienia 2017. [dostp: 25.07.2019] https://ncez.pl/upload/normy-net-1.pdf
  5. Sadowska J., Rygielska M.: Technologiczne i zdrowotne aspekty stosowania syropu wysokofruktozowego do produkcji żywności. Żywność Nauka Technologia Jakość 2014, 21(3): 14-26.
  6. Gawęcki J., Hryniewiecki L.: Żywienie człowieka. Podstawy nauki o żywieniu, tom 1, Wyd. Nauk. PWN, Warszawa 2012.
  7. Waszkiewicz-Robak B.: Syropy i inne słodkie składniki żywności - czy to dobre i zdrowe zamienniki cukru? SGGW - materiały z Wszechnicy Żywieniowej 2014. [dostęp: 26.07.2019] http://www.wszechnica-zywieniowa.sggw.pl/Prezentacje/2014/slodkie_WSZECHNICA_BWR.pdf

 

Jeśli jesteś zainteresowany marką Marsjanki Futura zapisz się do newslettera, bądź na bieżąco i otrzymuj najnowsze informacje.

Zapisz się teraz do newslettera.

Inne artykuły

Ferie zimowe tuż za rogiem. Jak solidnie przygotować system odpornościowy na zimowe zabawy?

Dzieci dopiero zaczęły chodzić do szkoły, a tu proszę: kolejne wolne od szkoły. Ferie zimowe zachęcają do bardziej aktywnego spędzania czasu - mnóstwo śniegu pojawia się wreszcie nie tylko w górach, w miastach pojawiają się lodowiska, a stawy zaczynają zamarzać dzięki pierwszym silnym mrozom. Aktywność fizyczna jest ważna dla każdego z nas, nie powinniśmy tego lekceważyć nawet w zimie. Dobrze jest też pomyśleć o systemie odpornościowym, ponieważ może on być wystawiony na próbę. Dlatego przedstawiamy kilka dobrych wskazówek, jak go wspierać - i to nie tylko u naszych dzieci.

Czytaj dalej

Nauka zdrowych nawyków żywieniowych

Zdrowie jest najważniejszą rzeczą, jaką mamy w naszym życiu, chociaż często nie zdajemy sobie z tego sprawy. Możesz zapobiec wielu komplikacjom w rozwoju dziecka dzięki zdrowej i zrównoważonej diecie, która jest niezbędna dla zdrowego rozwoju dzieci. Twoje pociechy będą Ci późniejszym wieku niezmiernie wdzięczne za skierowanie ich ku właściwym praktykom żywieniowym pomimo ich pierwotnej niechęci. Dowiedz się, jak zacząć ten proces „bezboleśnie”…

Czytaj dalej

Suplement diety

Sprawdź, w której aptece w okolicy dostaniesz nasz produkt!

Sprawdź teraz