Prawidłowy wzrost dziecka - czy Twoje dziecko dobrze rośnie?

Udostępnij artykuł
16.01.2020 |
Prawidłowy rozwój dziecka można ocenić na podstawie kilku czynników, między innymi wzrostu. Czasem obserwując grupę dzieci w jednym wieku, można zaobserwować, że różnią się one od siebie zarówno wzrostem jak i wagą. Jedne dzieci są niższe, inne wyższe. O tym jak wysokie będzie Twoje dziecko wpływają w dużym stopniu uwarunkowania genetyczne, ale także wiele innych czynników, o których warto wiedzieć. Jak ustalić prawidłowy wzrost dziecka? Jaki powinien być średni wzrost dzieci w danym wieku? Czym jest siatka centylowa?

Spis treści
 
•        Prawidłowy wzrost dziecka - co to takiego?
•        Jak zmierzyć wzrost dziecka?
•        Tabela wzrostu dzieci - co to jest siatka centylowa?
•        Jaki jest prawidłowy wzrost dziecka?
•        Czynniki wpływające na prawidłowy wzrost dziecka
 
Prawidłowy wzrost dziecka - co to takiego?
 
Wzrost dziecka powinien być monitorowany od momentu jego urodzenia. Na początku robią to lekarze, którzy dokonują pomiaru długości ciała noworodka, jego wagi oraz obwodu głowy już w pierwszych minutach życia dziecka. Te dane są następnie notowane w karcie dziecka, która jest rzeczywistym odzwierciedleniem prawidłowego wzrostu dziecka i umożliwiają porównywanie rozwoju dzieci w danym wieku i tej samej płci. Prawidłowy wzrost dziecka stanowi więc wartości mieszczące się w normie ustalanej według tych danych.  Podczas oceny aktualnego wzrostu dziecka należy uwzględnić tak zwany wzrost docelowy, który obliczany jest na podstawie wysokości ciała rodziców. Za dziecko niskorosłe uważa się takie, którego wzrost jest niższy o przynajmniej dwa kanały centylowe w porównaniu ze średnią pozycją centylową wzrostu rodziców.
 
Jak zmierzyć wzrost dziecka
 
Wiele osób chcąc dowiedzieć się, jaki jest prawidłowy wzrost dziecka wyszukuje różnych fraz w internecie, jak na przykład: „wzrost dziecka 5 lat”, „wzrost 7 latka tabela”, „wzrost 4 latka tabela”. Tak naprawdę jednak nie każdy rodzic wie, jak prawidłowo mierzy się wzrost u najmłodszych. Badanie to wykonywane powinno być w pozycji leżącej za pomocą liberometru. U nieco starszych dzieci pomiaru wzrostu dokonuje się w pozycji stojącej za pomocą wzrostomierza lub stadiometru typu Harpenden. Głowa dziecka powinna być ustawiona tak, aby uszy (a dokładnie otwory słuchowe) tworzyły z dolną krawędzią oczodołów linię poziomą. By pomiar był miarodajny należy wykonać go trzykrotnie i obliczyć średnią wartość. Ważne również, by poszczególne badania przeprowadzane były za pomocą tych samych urządzeń, co zwiększy miarodajność wyników.
 
Tabela wzrostu dzieci - co to jest siatka centylowa?
 
Tabela wzrostu dzieci, która często poszukiwana jest przez rodziców to nic innego jak siatka centylowa. Jest to jedna z metod obiektywnej oceny rozwoju fizycznego, w tym prawidłowego wzrostu dzieci. Najczęściej oceniane są wzrost, przyrost masy ciała i obwód głowy na tle danej populacji i płci. Siatka centylowa prezentuje więc zakres prawidłowego rozwoju dziecka. Dane nanoszone są na dwie osie: oś poziomą, która oznacza wiek dziecka i oś pionową – czyli oceniany parametr. Jeśli wzrost i waga dziecka przypadają na 40. centyl, oznacza to, że dziecko jest wyższe i cięższe niż 40% dzieci w tym samym wieku i tej samej płci. Z kolei 80. centyl dla wzrostu oznacza, że dziecko jest wyższe niż 80% dzieci tej samej płci i w tym samym wieku. W obydwu przypadkach dziecko rozwija się prawidłowo. Należy jednak mieć na uwadze, że wysoki ani niski centyl nie muszą oznaczać problemów zdrowotnych dziecka. Wynik z siatki centylowej oznacza jedynie, że wzrost dziecka jest niższy lub wyższy niż średnia wzrostu jego rówieśników. Siatki centylowe pozwalają jednak niekiedy na wychwytywanie problemów rozwojowych u dziecka. Jeśli rozwija się ono nieproporcjonalnie, a centyle wagi i wzrostu są znacząco różne, siatka centylowa pozwala wykryć nieprawidłowości i wskazuje na wzorce rozwoju wymagające dokładnego monitorowania w przyszłości.
 
Jaki jest prawidłowy wzrost dziecka?
 
Znając metody pomiaru prawidłowego wzrostu dziecka, można zacząć ustalanie, czy nasza pociecha mieści się w „granicach normy”. Pamiętajmy jednak, że prawidłowy wzrost dziecka nie musi oznaczać, że będzie ono równe rówieśnikom - wszystko zależy od wielu czynników, najistotniejsza jest zaś proporcjonalność wzrostu na przestrzeni miesięcy czy lat. W pierwszym roku życia zdrowe dziecko rośnie przeciętnie około 25 cm, a następnie tempo wzrostu spada. W drugim roku życia wzrost dziecka zwiększa się o około 13 cm, a pomiędzy drugim a trzecim rokiem życia już tylko o 9 cm. Jeśli nasza pociecha w wieku czterech lat będzie około dwa razy wyższa niż w momencie narodzin, można mówić o prawidłowym wzroście dziecka. W okresie od 4. do 10. roku życia, wzrost dziecka zmienia się o około 5 centymetrów rocznie. Kolejne dynamiczne zmiany w szybkości wzrostu następują u młodzieży w okresie dojrzewania płciowego, jednak jest to kwestia mocno indywidualna dla każdej osoby. Jeśli jednak widzimy, że dziecko w krótkim czasie bardzo przerosło rówieśników lub przeciwnie - przestało rosnąć (lub przyrost centymetrów znacząco się zmniejszył w porównaniu z rówieśnikami) warto sprawdzić, w jakim kanale centylowym się znalazło. Jeśli przekroczyło 90. centyl lub znajdzie się poniżej 10., należy wybrać się z nim do pediatry, który oceni dynamikę wzrostu w porównaniu z tym jak rosło do tej pory. Często nie jest to powód do paniki, ale każde wątpliwości warto rozwiać u lekarza specjalisty który ustali prawidłowy wzrost dziecka. Jeśli wyniki będą budzić niepokój pediatry, prawdopodobnie skieruje on dziecko do endokrynologa dziecięcego przyjmującego w poradni endokrynologicznej wieku rozwojowego. Rodzic również może poprosić o takie skierowanie, w sytuacjach budzących jego niepokój. Taka konsultacja jest niezbędna w sytuacji, gdy podczas badania prawidłowego wzrostu dziecka okaże się, że znalazło się ono poniżej 3. centyla lub powyżej 97. centyla.
 
Czynniki wpływające na wzrost
 
Najważniejszym czynnikiem wpływającym na prawidłowy wzrost dziecka jest odpowiednie żywienie już od pierwszych chwil życia. Mowa tu nie tylko o zaspokojeniu głodu malucha, ale również o zapewnieniu odpowiednich proporcji białek, węglowodanów i tłuszczów. Innymi czynnikami, które wpływają na prawidłowy wzrost dziecka są:
•        uwarunkowania genetyczne,
•        stan zdrowia,
•        tryb życia,
•        kondycja fizyczna,
•        konstrukcja psychiczna.
 
Natomiast zaburzenia w zachowaniu średniego wzrostu dzieci mogą być spowodowane przez:
•        przewlekłe zakażenia,
•        zaburzenia chromosomów autosomalnych lub płciowych,
•        wrodzone choroby układu kostno-chrzęstnego,
•        progeria,
•        wrodzone wady serca,
•        przedwczesne dojrzewanie płciowe,
•        zaburzenia gospodarki wapniowo-fosforanowej,
•        niewyrównana cukrzyca,
•        przewlekłe stosowanie niektórych leków (np. sterydów),
•        zaburzenia metabolizmu,
•        choroby układu nerwowego,
•        choroby nerek,
•        choroby przewodu pokarmowego,
•        choroby płuc i innych narządów,
•        nadczynność i niedoczynność tarczycy,
•        nadmiar lub niedobór pewnych określonych hormonów.
 
Niektóre z tych chorób są uwarunkowane genetycznie i należy je leczyć wyłącznie pod okiem lekarza specjalisty, który zadba o próbę osiągnięcia prawidłowego wzrostu dziecka. W przypadku dzieci zdrowych możemy wspomagać ich rozwój odpowiednio zbilansowaną dietą oraz suplementami dla dzieci. Warto także czujnie obserwować przyrost wzrostu swoich dzieci porównując go z siatką centylową.
 
 
Źródła:
•        Anna Liszewska, „Zaburzenia wzrostu u dzieci”, Parenting.pl
•        A. Lewiński, A. Zygmunt: „Diagnostyka czynnościowa zaburzeń hormonalnych z elementami diagnostyki różnicowej” wyd. Czelej, Lublin 2011
 

Inne artykuły

Ferie zimowe tuż za rogiem. Jak solidnie przygotować system odpornościowy na zimowe zabawy?

Dzieci dopiero zaczęły chodzić do szkoły, a tu proszę: kolejne wolne od szkoły. Ferie zimowe zachęcają do bardziej aktywnego spędzania czasu - mnóstwo śniegu pojawia się wreszcie nie tylko w górach, w miastach pojawiają się lodowiska, a stawy zaczynają zamarzać dzięki pierwszym silnym mrozom. Aktywność fizyczna jest ważna dla każdego z nas, nie powinniśmy tego lekceważyć nawet w zimie. Dobrze jest też pomyśleć o systemie odpornościowym, ponieważ może on być wystawiony na próbę. Dlatego przedstawiamy kilka dobrych wskazówek, jak go wspierać - i to nie tylko u naszych dzieci.

Czytaj dalej

Nauka zdrowych nawyków żywieniowych

Zdrowie jest najważniejszą rzeczą, jaką mamy w naszym życiu, chociaż często nie zdajemy sobie z tego sprawy. Możesz zapobiec wielu komplikacjom w rozwoju dziecka dzięki zdrowej i zrównoważonej diecie, która jest niezbędna dla zdrowego rozwoju dzieci. Twoje pociechy będą Ci późniejszym wieku niezmiernie wdzięczne za skierowanie ich ku właściwym praktykom żywieniowym pomimo ich pierwotnej niechęci. Dowiedz się, jak zacząć ten proces „bezboleśnie”…

Czytaj dalej

Suplement diety

Sprawdź, w której aptece w okolicy dostaniesz nasz produkt!

Sprawdź teraz